Leke nereden geliyor?
Dokuma tezgâhlarında yağ; lamel ve gücü çerçevesi, tahrik dişlileri, kumaş çekme ve sarma silindirleri gibi hareketli parçalarda bulunur. Zamanla iplik tozu ve havla birleşerek koyu, yapışkan bir katman oluşturur. Bu katman çözgü ya da atkı ipliğine, oradan da kumaşa geçer. Sonuç; sarımsı-gri, çoğu zaman uzun ve ince bir yağ lekesidir.
Lekeyi büyüten üç hata
- Ovalamak: Yağı liflerin arasına daha derine iter ve lekenin alanını genişletir.
- Fazla sıvı kullanmak: Kumaşı aşırı ıslatmak, kuruma cephesini genişletir ve hare riskini artırır.
- Yağı çözüp dağıtan sıvılar: Çözücü (solvent) bazlı sıvılar yağı çözer ama yerinden almaz; ıslak alanın kenarına taşınan yağ ve kir kuruma çizgisinde birikir.
Tezgâhta 4 adımlı yöntem
- Prowill Organik Ağır Kir ve Yağ Sökücü Ekstra'yı lekenin yoğunluğuna göre seyreltin: hafif lekede 1:5, orta lekede 1:3, koyu ve beklemiş lekede 1:1.
- Leke tabancası ya da tetikli spreyle, lekenin kenarından merkezine doğru ince ve eşit püskürtün.
- Birkaç saniye ile 1–2 dakika bekleyin. Yüzey aktif maddeler yağı sarıp suyla taşınabilir hâle getirir.
- Gerekirse temiz, beyaz bir bezle tamponlayın ve kurumaya bırakın.
Küçükçalık Tekstil'de bu yöntem ev tekstili dokumalarında tezgâh üzerinde uygulanmaktadır. Kalite kontrol şefinin sözleriyle: "Prowill'i aldığımızdan beri hare olmuyor, temiz çıkıyor kumaş."
Önce test edin
Her yeni kumaş tipinde, özellikle boyalı ve apreli kumaşlarda, ilk uygulamayı görünmeyen küçük bir alanda yapın. Renk haslığı ve leke salınımı için laboratuvarlarda kullanılan standart test yöntemleri (ör. AATCC TM130, ISO 105-C06) firmanızın kalite prosedürlerine referans olabilir.
Kaynağında azaltın
Lekeyi en ucuza önlemenin yolu tezgâhı temiz tutmaktır. Haftalık bakımda lamel, gücü ve silindirlerdeki yağlı kiri 1:3–1:1 çözeltiyle bezle silmek, kumaşa geçen leke sayısını belirgin şekilde azaltır.
Kaynaklar
- Rosen, M. J., Kunjappu, J. T. (2012). Surfactants and Interfacial Phenomena (4. baskı). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118228920
- Cutler, W. G., Kissa, E. (ed.) (1987). Detergency: Theory and Technology. Surfactant Science Series, Cilt 20. Marcel Dekker.
- AATCC TM130. Soil Release: Oily Stain Release Method. American Association of Textile Chemists and Colorists. https://www.aatcc.org/
- ISO 105-C06:2010. Textiles — Tests for colour fastness — Part C06: Colour fastness to domestic and commercial laundering. https://www.iso.org/standard/51586.html
Sık sorulan sorular
Kumaştaki yağ lekesi ovalanmalı mı?
Hayır. Ovalamak yağı liflerin arasına iter ve lekeyi büyütür. Ürünü püskürtün, kısa süre bekleyin ve gerekirse temiz bir bezle tamponlayın.
Leke kumaş tezgâhtayken çıkarılabilir mi?
Evet. Seyreltilmiş Prowill Ekstra leke tabancasıyla tezgâhtaki kumaşa püskürtülür; kumaş sökülmeden temizlenir.